Daar gaat ze

achterblijversEven niets van me laten horen vanwege alle drukte wat met het overlijden van mijn moeder samenging. Het was een overlijden en crematie zoals het ‘in de boekjes’ beschreven wordt en volgens mij, niet echt vaak voorkomt. Tenminste niet met die ik tot nu toe meegemaakt heb.

‘Ouderwets gezellig’

Wat was het ‘mooi’ om samen de laatste nacht met mijn moeder mee te maken. Wat was het ‘ouderwets gezellig’ toen we de dag erop met zus, broer en vader de hele dag rond het bed van mijn moeder ‘scharrelden’. Mijn moeder ‘s middags in diepe raspende slaap en wij met onze mobiele telefoons en tablets foto’s van elkaar bekijken, koffie halen, praten met elkaar of gewoon een beetje voor ons uit staren.

Wat was het ‘fijn’ om samen met Ria (en de verpleging) mijn moeder te verzorgen nadat ze was overleden.

Beetje van moeder en beetje van onszelf

En wat voelde het goed om samen met Ria en de begrafenisondernemer de boel te regelen, zoals mijn moeder het wilde en duidelijk gemaakt had. Nou ja…een beetje van mijn moeder en een beetje van onszelf.

Vader betrekken

Het voelde ook goed om mijn vader zoveel mogelijk bij het definitieve afscheid te betrekken. Voorbeeldje: Ria en ik schreven de kaarten, mijn vader plakte de enveloppen dicht. Of vooraf het in memoriam aan mijn vader voor te lezen en te overleggen met hem.

Hobby’en

Wat we ook gedaan hebben: in de aula waar mijn moeder was opgebaard teksten doornemen en aanpassen, een foto die op de kist moest (nadat de kist gesloten zou zijn) bijsnijden en in een lijst doen. Eigenlijk bij alles waren zowel mijn overleden moeder als mijn vader aanwezig en/of betrokken, en wij kinderen waren een beetje aan het ‘hobby-en’).

Samen afscheid nemen

De kist hebben we (de kinderen) samen dichtgeschroefd alvorens naar het crematorium te vertrekken. Daarna de uitvaart. Geen dienst, dat deden we zelf. Het in memoriam, en één van de kleinkinderen haalde herinneringen op. De klein- en achterkleinkinderen die een roos op de kist legden. Mijn broer die een gedicht voorlas. Muziek van Anouk – Birds, Paul de Leeuw- De steen, Jantje Smit – Ik zing dit lied voor jou alleen(en vader Jan die meezong), Maaike Ouboter – Dat ik je mis, Herman van Veen – Suzanne (voor de liefhebbers op youtube te vinden). Vader, kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen in een kring om de kist heen, terwijl de kist zakte.

Ach..daar gaat ze

Daarna condoleance en koffie met brood voor de familie en bezoekers. Ria en ik zijn eerst samen meegegaan naar beneden, naar de ovenruimte. Nog meer rozen op de kist, de ‘stoker’ drukte op een knop en tegelijkertijd met dat de schuif van de oven naar boven ging werd de kist automatisch naar binnen geschoven, de oven in geduwd. Er is geen vuur te zien, maar er komt wel een verzengende hitte uit de oven. Mocht ik nog twijfelen..er is geen weg terug. Ik moet zeggen, dit deed me emotioneel wel heel veel. Ik zei ook iets van, ‘Ach..daar gaat ze’. Maar goed, we hadden ons voorgenomen mijn moeder zo ver mogelijk te begeleiden en verder dan dit kan echt niet.

Een nummer

een-nummerOverigens, de ‘stoker’ en de begrafenisondernemer die erbij waren, gaven ons alle informatie die we weten wilden en waren ook verschrikkelijk aardig. Vanaf nu is mijn moeder een nummer(een hittebestendig steentje met een nummer erop), die meegegaan is de ovenruimte in. Vervolgens zijn Ria en ik ook vertrokken naar de koffiekamer en hebben we ons onder de familie en bezoekers begeven.

Wennen

Tsja, de dagen erna, de zorg voor mijn vader. Zelf weer een beetje op adem komen. Wennen aan geen bezoek meer aan mijn moeder of telefoongesprekken die we dagelijks voerden.

O ja, en vooral niet te vergeten de ellenlange telefoongesprekken die Ria en ik de laatste tijd samen voerden, elke dag opnieuw, om elkaar te ondersteunen.

Dubbel gevoel

Het is een beetje vreemd en aan de andere kant ook wel rustiger. Beetje een dubbel gevoel. Eindelijk wat meer tijd voor mezelf, want de afgelopen 1,5 jaar van mantelzorgen wat betreft beide ouders heeft er behoorlijk ingehakt. We zijn wat op-en-neer geflort naar het ziekenhuis, verpleeghuis, artsen, specialisten, boodschappen doen, bezoeken, regelen van verjaardagen en andere feestdagen enz. enz. En vooral niet te vergeten de kastje-muur instanties waar we echt onpasselijk van werden.

Zijn jullie weer een beetje op de hoogte.

Dit bericht is geplaatst in Lappenmand, mantelZORG. Bookmark de permalink.

6 Responses to Daar gaat ze

  1. Lisa schreef:

    Dag Anja,

    Wat heb je het allemaal ‘mooi’ opgeschreven, erg ontroerend.
    Het meezingen van je vader, wat fijn dat hij dat kon opbrengen.
    Het begeleiden van je moeder zo ver mogelijk, dat maakt de cirkel
    rond. Zij heeft jullie ‘gedragen’ en nu jullie haar.
    Anja, sterkte voor jou en je familie.

  2. Nicole Pronk schreef:

    Hoi Anja (en natuurlijk de rest),
    Wat hebben jullie, jullie moeder een mooie reis naar haar eeuwige rust gegeven. Wat bijzonder dat jullie haar tot het laatste moment hebben kunnen en mogen begeleiden. ondanks het nummer op haar kist, was jullie moeder iemand om nooit te vergeten. De stilte/ rust die er nu gevallen is, zal wennen zijn maar jullie moeder wilde jullie eigenlijk al niet tot last hoeven zijn dus ik denk dat ze er wel blij mee is.
    Wederom respect voor de wijze waarop je dit omschreven hebt! Je zou er haast een boekje van maken voor de familie of om anderen te laten zien hoe het ook kan.
    Sterkte de komende tijd.
    Groetjes:
    Nicole

  3. jo en ton fokker schreef:

    Hallo Anja
    We vonden het indrukwekkend wat je weer schreef dat jullie zo ver mogen mee gaan ik had dat nog nooit gehoord ik vind dat wel erg enotineel .Ja het word nu weer anders de dagelijkse sleur komt weer terug werken en naar je vader gaan .Het is in het begin vreend nooit meer een belletje naar je moeder even bij kletsen dat is voorbij maar jullie hebben heel veel voor je moeder gedaan en nu weer voor je vader .Wevonden de crematie erg mooi de liedjes heel goed uitgekozen we kende ze niet wie of dat zong fijn dat je dat er bij gezet heeft dan kan ik dat over brengen aan mij kinderen ze vroegen er naar Nu anja bedankt voor het schrijven en dat je ons zo op de hoogte heb gehouden .

    Hartelijke groeten van ons en veel sterkte Ome Ton en Tante Jo

  4. Katinka schreef:

    Lieve Anja, Ria en verdere familie.
    Indrukwekkend vond ik het afscheid van jullie moeder. “Blij” dat ik er bij kon zijn. Wat hebben jullie dat prachtig vorm gegeven. Door alle schrijverij van Anja is het alsof ik zowel jullie moeder als jullie vader daardoor “kende” . Anja erg bedankt voor alles wat je liet weten op dit blog.
    Hartelijke groet,
    Katinka

  5. anja schreef:

    @Katinka, onze klus is nog niet ‘klaar’. Vader Jan is er nog, en alhoewel het schrijven op deze site zal verminderen omdat er minder te vertellen valt, wil ik het verhaal wel graag voortzetten. Daarnaast lopen/liepen we tegen ‘dingen’ aan waarvan we denken: ‘Kan dat niet anders en/of beter?’

    Even technisch geleuter: het de ‘fokkertjes’ site is een sub-site van mantelzorgers.werkgroepen.net wat de hoofdsite is. De hoofdsite (mantelzorgers.werkgroepen.net) wil ik gaan gebruiken om met z’n allen na te denken in deze tijd van bezuinigingen, hoe het anders en/of beter kan.

    Overigens ben ik zelf ook slachtoffer van de bezuinigingen, mijn werk in het verpleeghuis zit er na deze maand (juli) op. Ik had/heb een 0 urencontract tot-en-met december. Vanaf augustus word ik niet meer ‘opgeroepen’.

  6. Nicole Pronk schreef:

    Hoi Anja,
    Hoe is het nu met jullie vader?
    Hè wat jammer om te lezen dat de bezuinigingen jou nu ook treffen. Naar wat ik van jouw moeder hoorde was je er als een visje in het water. Zonde hoor dat goede krachten hier weer onder moeten lijden. Hopelijk vind je snel wat anders wat voldoening geeft.
    Groetjes:
    Nicole

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Subscribe without commenting